Ekonomi ve Psikoloji’nin Sentezi: Davranışsal İktisat

Bazıları 30 liralık tişört giyip dolaşırken neden bazıları 200 liralık tişört giyer? Bazı ülkeler zenginken diğerleri neden o kadar zengin değildir? Zengin ülkelerdeki insanlar daha mı mutludur? Risksiz 100₺ lira kazanmak mı yoksa %20 ihtimalle 400₺ kazanmak mı? 1000₺ net zarar etmek mi yoksa %70 ihtimalle 3000₺ kayebetmek mi?

Ekonomi literatüründe son 30 yılda bu tarz sorular sıklıkla tartışılmaya başlandı. Ekonomi bilimi ilerledikçe daha derin daha multidisipliner hâl almaya başladı. Bu alt disiplinlerden biriside davranışsal iktisattır.

Okumaya devam et “Ekonomi ve Psikoloji’nin Sentezi: Davranışsal İktisat”

Reklamlar

Osmanlı İmparatorluğunun Kredi ve Para Kuruluşları: Galata Bankerleri

Galata Bankerleri 16. Yüzyıldan itibaren Osmanlı Ekonomisi üzerinde ağırlığını hissettirmeye başlayan; çoğunluğu azınlık(Rum, Ermeni ve Yahudi) ve yabancı ülke vatandaşlarından oluşan, Galata ve çevre ilçelerde bulunan sarraf, kuyumcu ve tüccarların oluşturduğu bir oluşumdur.

Okumaya devam et “Osmanlı İmparatorluğunun Kredi ve Para Kuruluşları: Galata Bankerleri”

Osmanlı İmparatorluğu’nda Para Operasyonları: Tağşişler

Tağşiş; Bir madeni paranın içindeki değerli maden oranının bir kısmının alınıp yerine daha az değerli maden eklenmesiyle gerçekleşen bir para operasyonudur. Bu işlemle devlet bir nevi iç borçlanma gerçekleştiriyordu.

Okumaya devam et “Osmanlı İmparatorluğu’nda Para Operasyonları: Tağşişler”

New York Gökdelenlerinde İnsan Yağmuru: 1929 Buhranı

Ferrari marka arabanızla yolda 80 km/h ile yolculuk ettiğinizi düşünün. İstediğiniz an gaza basıp 280-300 km/h kadar çıkabilirsiniz. Buradaki gaz sizin paranızdır, paranız çoksa düşünmeden basar gidersiniz.

Ekonomide de insanlar zaman zaman kar hırsıyla davranıp, spekülatif davranışlarla yatırım ve tüketim yaparlar. Bilgisizce ve öngörüsüz yapılan bu davranışlarla, ülke ekonomisi ve tüketiciler serseri kurşun gibi bir o yana bir bu yana doğru savrulurlar.

Tarihte bu tarz davranışlardan kaynaklanan yüzlerce, binlerce kriz mevcuttur. Fakat 20. yüzyılın ilk yarılarında Amerika’da öyle bir kriz yaşanmıştır ki; New York gökdelenlerinden insan yağmıştır (yani intihar etmiş).  Bu Krizin adı: 1929 Dünya Büyük Buhranıdır.

Okumaya devam et “New York Gökdelenlerinde İnsan Yağmuru: 1929 Buhranı”

Keynesyen İktisada Tepki: Monetarizm

Monetarizm

İktisat Tarihinde; bir sürü iktisatçı, iktisat okulu mevcuttur. Lakin pek azı ekonomide paranın önemine değinmiştir. 3 temsilcisi nobel ekonomi ödülü alan bir ekol vardır ki 20.yy’ın ikinci yarsına damgasını altın harflerle vurmuştur.

Bu ekolun adı monetarizmdir.

Okumaya devam et “Keynesyen İktisada Tepki: Monetarizm”