Osmanlı İmparatorluğunun Kredi ve Para Kuruluşları: Galata Bankerleri

Galata Bankerleri 16. Yüzyıldan itibaren Osmanlı Ekonomisi üzerinde ağırlığını hissettirmeye başlayan; çoğunluğu azınlık(Rum, Ermeni ve Yahudi) ve yabancı ülke vatandaşlarından oluşan, Galata ve çevre ilçelerde bulunan sarraf, kuyumcu ve tüccarların oluşturduğu bir oluşumdur.

Okumaya devam et “Osmanlı İmparatorluğunun Kredi ve Para Kuruluşları: Galata Bankerleri”

Müptezel Çin, Torbacı İngiltere – Afyon ve Çay

Bu yazı; dış ticaret açığını kapatmak için başka bir ulusu uyuşturucu bağımlısı yapan üzerinde güneş batmayan bir imparatorluk ve kaybettiği savaşlar yüzünden verdiği ticari imtiyazlar ile gücünü kaybeden bir hanedanlık hakkındadır. 2 önemli savaşın, Hong Kong’un anakaradan ayrılmasının, Batı’nın Doğu’ya nüfuz edişinin ve çok daha fazlasının hikayesidir.

Okumaya devam et “Müptezel Çin, Torbacı İngiltere – Afyon ve Çay”

Osmanlı İmparatorluğu’nda Para Operasyonları: Tağşişler

Tağşiş; Bir madeni paranın içindeki değerli maden oranının bir kısmının alınıp yerine daha az değerli maden eklenmesiyle gerçekleşen bir para operasyonudur. Bu işlemle devlet bir nevi iç borçlanma gerçekleştiriyordu.

Okumaya devam et “Osmanlı İmparatorluğu’nda Para Operasyonları: Tağşişler”

New York Gökdelenlerinde İnsan Yağmuru: 1929 Buhranı

Ferrari marka arabanızla yolda 80 km/h ile yolculuk ettiğinizi düşünün. İstediğiniz an gaza basıp 280-300 km/h kadar çıkabilirsiniz. Buradaki gaz sizin paranızdır, paranız çoksa düşünmeden basar gidersiniz.

Ekonomide de insanlar zaman zaman kar hırsıyla davranıp, spekülatif davranışlarla yatırım ve tüketim yaparlar. Bilgisizce ve öngörüsüz yapılan bu davranışlarla, ülke ekonomisi ve tüketiciler serseri kurşun gibi bir o yana bir bu yana doğru savrulurlar.

Tarihte bu tarz davranışlardan kaynaklanan yüzlerce, binlerce kriz mevcuttur. Fakat 20. yüzyılın ilk yarılarında Amerika’da öyle bir kriz yaşanmıştır ki; New York gökdelenlerinden insan yağmıştır (yani intihar etmiş).  Bu Krizin adı: 1929 Dünya Büyük Buhranıdır.

Okumaya devam et “New York Gökdelenlerinde İnsan Yağmuru: 1929 Buhranı”

Endüstrileşme Üzerine Tartışmalar

Tarihteki Devrimler Neden Devrim Oldular?

   İnsanın ekonomik tarihi, toplumların ekonomik performansını temelden değiştiren ve uzun dönemli ekonomik büyümeyi mümkün kılan iki köklü değişim çerçevesinde yazılabilir. Bu iki değişimden ilki M.Ö. 8000 yılda ortaya çıkan ve avcılık-toplayıcılık ile yaşamını sürdüren insanların çiftçi ve çobana dönüştüren “tarım devrimi”, ikincisi ise 18, yüzyılda başlayarak tarımla uğraşan nüfusu hizmet ve mamul mal üreticisi haline getiren “sanayi devrimi”dir. Bu iki değişimi devrime dönüştüren ortak özellik ise bu devrimlerle birlikte nüfus ve refahın doğru orantılı olarak artışıdır.

Okumaya devam et “Endüstrileşme Üzerine Tartışmalar”

Keynesyen İktisada Tepki: Monetarizm

Monetarizm

İktisat Tarihinde; bir sürü iktisatçı, iktisat okulu mevcuttur. Lakin pek azı ekonomide paranın önemine değinmiştir. 3 temsilcisi nobel ekonomi ödülü alan bir ekol vardır ki 20.yy’ın ikinci yarsına damgasını altın harflerle vurmuştur.

Bu ekolun adı monetarizmdir.

Okumaya devam et “Keynesyen İktisada Tepki: Monetarizm”

Liberalizmden Milli İktisata: İttihak ve Terakki

Nestlé sütü içmek vatana hıyanettir.

Vatandaşlar!

Gözlerinizi açınız… Memleketimizin latif ve kokulu otlarıyla, çiçekleriyle beslenen koyunlarımızın, ineklerimizin saf ve temiz sütleri dururken paramızı ecnebîlere vermeyelim…

Talebe Defteri, sene 1, nümero 8,

29 Ağustos 1329 (1913) arka kapak

(TOPRAK/ Türkiye’de Milli İktisat 1908-1918)

Okumaya devam et “Liberalizmden Milli İktisata: İttihak ve Terakki”

Kağıt Para, Cihan Harbi ve Bir Ömer Seyfettin Hikayesi

Bu yazıda öncelikle Osmanlı’nın kağıt paraya geçiş serüvenine bir bakış attıktan sonra Ömer Seyfettin’in Birinci Dünya Savaşı yıllarında geçen bir hikâyesi ile birlikte Osmanlı’da savaşın ve enflasyonun yarattığı sonuçlara değindik. Hikâyedeki karakterimizin akıl hastanesinde bir süre tecrit edilmiş olmasından dolayı toplumdaki değişimlerden uzak kalmış biri olarak dışarıya çıktığında karşılaştığı yeni manzara, bize birkaç yıl içinde ne kadar çok şeyin değiştiğini gösterdi.

Okumaya devam et “Kağıt Para, Cihan Harbi ve Bir Ömer Seyfettin Hikayesi”